«Kunnskap for framtida»
Volda University College

Studium i slektsgransking ved Høgskulen i Volda

«Ei slekt kan ha mange medlemer. Dette bildet syner barnedåp i Meløy på Helgeland i 1908. Dåpsbarnet var Hans Alfred Normann Andersen. Bak han står mora Salmine Henrikke Andersen (f. 1875) og ved sida sit farmora, Anne Katrine Johanne Andersen (f. 1834). Den eldste av gjestane var Katrine Sophie Nilsdatter (f. 1821). Ho var mor til svoger til barnefaren. Bildeutlån og informasjon: Knut Bryn.

NB: studiet blir ikkje tilbode studieåret 2014-2015 (sjå nedafor)!

Om faget

Slektsgransking eller slektsforsking er ein lærerik inngang til å forstå kva forsking eigentleg er: finne svar på spørsmål og grunngje kvifor svaret sannsynlegvis er rett - men der ein likevel sjeldan kan vere 100 % sikker (i alle fall ikkje for tida før moderne DNA-teknikk er tilgjengeleg). Det gir òg høve til å reflektere over kven ein er, for slekt er ikkje noko eintydig - det kan i alle fall definerast på tre forskjellige måtar: biologisk, juridisk og sosialt.

Faget er blitt meir og meir populært som hobby etter kvart som informasjons- og kommunikasjonsteknologien har utvikla seg. Det førte m.a. til stiftinga av foreininga DIS-Norge i 1990. Etableringa av Digitalarkivet i 1998 var òg til ein viss grad ein reaksjon frå Arkivverket (der dei fleste kjeldene slektsgranskarar utnytter finst) på aukande etterspurnad frå slektsgranskarar.

Men det var kanskje etter prosjektet Skanna kyrkjebøker - der Arkivverket har publisert alle mikrofilma norske kyrkjebøker (11.000 band) - vart lansert i hausten 2007 at interessen verkeleg har teke av. No er det mikrofilma tinglysingsmateriale under skanning og publisering, og etter kvart har også dødsbuskifta og anna mikrofilma materiale (ein del blir òg skanna frå originalane) kome.

Fjernsynsserien Hvem tror du at du er? vinteren 2011 og 2013 førte ellers til at serverane i Arkivverket heldt på å bryte saman etter kvar episode om søndagskveldane...

Ikkje berre hobby

Slektsgransking er elles ikkje berre hobby - det er ein del av det generelle kulturminnevernet og den lokale historia. Kunnskap om personar og relasjonar mellom personar er sentralt i mange samanhengar, både historiefaglege og andre. Internasjonalt blir det gjort omfattande studiar kring forskjellige sider ved betydninga av "kinship" (frå wikipedia).

Det er særleg innan sosialantropologi ein har interessert seg for slektskap. I ei grunnbok i faget skriv Thomas Hylland Eriksen om kva det er som er så viktig med slektskap: «i de fleste ikke-industrialiserte samfunn er slektskap den viktigste sosiale institusjonen overhodet, og ser man godt etter, er slektskap ganske viktig i moderne samfunn også. Uten sine slektninger står man ribbet og naken i verden». I dei seinare tiåra har òg historiefaget teke opp att feltet. Ref. boka Kinship in Europe. Approaches to long-term development (1300-1900) utg. 2007.

Samarbeidspartnar: DIS-Norge

I tråd med dette starta Historisk institutt ved Høgskulen i Volda (HVO) i samarbeid med DIS-Norge hausten 2008 eit eige studietilbod i slektsgransking. Høgskulen er fagleg ansvarleg for studiet, som vart etablert i samsvar med skulen sitt kvalitetssystemet der studieplanen med pensum m.a. skulle vurderast av eksterne fagfolk. I tillegg har høskulen eit fast samarbeid med DIS-Norge, som foreslår kyndige personar som timelærarar

Om studiet og emna

I tråd med erfaringane frå dei tre første åra er studiet (faget) revidert og utvida frå og med studieåret 2011-12. Det er framleis delt i to emne (kurs): Slektsgransking 1 (emnekode SLG111 på 10 studiepoeng) og Slektsgransking 2 (emnekode SLG112 på 10 studiepoeng). Opptakskrav er generell studiekompetanse, men det er ved dette som ved alle andre studieprogram høve til å få vurdert om ein kan få opptak på grunnlag av realkompetanse. Studieavgift er kr 3500 pr emne + semesteravgift for tida kr 670 pr semester.

Vi arbeider med eit tredje påbyggingsemne på 10 studiepoeng, med sikte på å tilby det frå studieåret 2014-2015.

NB: i tråd med dette blir ikkje studiet lyst ut for studieåret 2014-2015. Viss emne 3 blir klart, vil det bli tilbodet vårsemesteret 2015.

Slektsgransking 1 (SLG111) er på grunnivå, ein treng her ikkje særskilt kunnskap om fagområdet. Slektsgransking 2 (SLG112) er påbygging på Slektsgransking 1, men det er høve til å søkje om å få starte direkte på emne 2 for søkjarar som har arbeidd ein del med temaet tidlegare.

Om undervisninga og studieforma

All undervisning, rettleiing og kontakt mellom lærarar og studentar går føre seg ved hjelp av e-læringssystemet Fronter. Til dette får studentane brukarnamn og passord ved registrering.

Undervisninga består av videoførelesingar som blir lagt ut etter ein fast semesterplan. Det blir gjeve tilbod om nettprat (chat) til faste tidspunkt.

Studentane skal arbeide i grupper med oppgåver som må leverast etter frister gjevne i semesterplanen, av omsyn til medstudentane. Alle innleveringar skal gjerast i Fronter (det er laga rettleiingar i korleis opplasting av dokument skal gjerast). Nokre av oppgåvene blir gjennomført i form av s.k. prosesskriving, der studentane får tilbakemeldingar både frå faglærarar og medstudentar. Oppgåver og andre faglege spørsmål blir drøfta i debattforum.

Karakter i SLG111 blir sett på grunnlag av ein heimeeksamen over ei veke. Karakter i SLG112 blir sett på grunnlag av sluttversjonen av den sjølvstendige oppgåva..

Studieinformasjon

Du finn forskjellig type informasjon her:

  • Litt generell studieinformasjon og studieplan 
  • Emneplan med informasjon om innhald, arbeidsmåtar og pensumliste for Slektsgransking 1 (emnekode SLG111)
  • Emneplan med informasjon om innhald, arbeidsmåtar og pensumliste for Slektsgransking 2 (emnekode: SLG112)
  • Om pensum: boka Stoa, Nils J. og Sandberg, Per-Øivind 2007: Våre røtter. Håndbok i slektsgransking. Oslo er pensum på begge emne (s. 7-96 og 185-236 på SLG101 og s. 97-184 på SLG102). Det er fornuftig å starte med å lese desse pensumdelane. Resten av pensum blir distribuert som kompendium ved semesterstart.
  • Forklaring til nokre ord og uttrykk på vevsidene til Historisk institutt

Fagansvarleg lærar: Arnfinn Kjelland: ak@hivolda.no, tlf 70 07 51 06.

Studiekoordinator: Grete Marry Brøste: gmb@hivolda.no, tlf 70 07 51 76. 

Det er inn til 45 studieplassar på kvart emne, og det skal søkjast gjennom Lokalt opptak.