Les også:

Dei personleg nynorske

Meir om dei personleg nynorske

Sluttord om dei personleg nynorske

Det er godt å merke at vi nynorskbrukarar både har ulike grunnar til å bruke nynorsk, og at vi skriv på ulike måtar. Nynorsken treng mangfald. I debatten om dei personleg nynorske i Dag og Tid vinteren 2002, kom det fram mange interessante synspunkt, og nokre merkelege.    

Det er lett å lese seg blind. Ein motdebattant (DT 11/2002) oppdaga ikkje at eg ikkje kritiserer dei personleg nynorske for å stengje dei ute, men for å hindre at andre nynorskbrukarar blir utestengde frå nynorsken. Men denne debattanten skreiv i kritikken sin av dette synet at dette var ”ei slags ekskommunisering”, eit ord som eg aldri hadde nytta sjølv. I Nynorskordboka fann eg ’ekskommunisere’ forklart som ”stengje ute frå den katolske kyrkja, lyse i bann”. Sia dette ikkje handlar om katolisisme, trudde eg denne skrivaren meinte at eg ville bannlyse dei personleg nynorske. Det protesterte eg naturleg nok mot (DT 8/2002). Men også uavhengig av at eg ved hjelp av ordboka misforsto, så kunne dei lesarane som ville oppdage at eg ønskjer ei vid dør inn til nynorsken. 

Og eg ville meir. Eg synest det smakar av dobbeltmoral viss målfolk bruker greie nynorske ord som ’unnskylde’ og føler at dei ”må” seie ’orsake’. Dette har ikkje med forholdet mellom skrift og tale å gjere, slik eg vart spurd om. Nei, eg synest det er uheldig om det skal finnast ein slags konkurranse i å vere ”mest mogleg nynorsk”. Den same debattanten les vidare ein moralisme inn i innlegga mine. Eg ønskjer at nynorsken skal vere tilpassa brukarane og dei behova vi har no, og ikkje vere ein skatt frå fortida og/eller vere reservert dei personleg nynorske. Eg har au andre haldningar som gjeld nynorsk, og det går sikkert an å kalle dette moralisme om ein vil. For eksempel synest eg det er dårleg gjort om det skulle vere slik at ordboksredaktørar ikkje tek med ord som Norsk språkråd har godkjent i ordbøkene dei gjev ut fordi orda skulle vere lånte frå ”feil” språk. Da blir ordbøkene blant anna ufullstendige. 

Eg vil stutt nemne at det ikkje er noko mål for meg at den nynorsken som blir brukt i skular og media i dag, skal vere lik den som vart nytta for sytti år sia. Og eg håper endeleg at det om sytti år går an å sjå at dette innlegget er skrive i 2002 og ikkje i 2072. Samstundes må det vere heilt greitt at vi som bruker nynorsk i dag, gjer det på ulike måtar. Einsretting er eg ikkje begeistra for, korkje ideologisk eller språkleg. Eg håper at Kulturdepartementet let nynorsken få halde på ein del valfriheit og ordninga med klammeformer. Det er ein annan, viktig debatt.

Av Jon Peder Vestad

Ei endra utgåve av innlegg i Dag og Tid våren 2002, lagt ut på nettet 17. juni 2002